Compagnie Générale des Tramways d’Anvers

De Compagnie Mutuelle de Tramways, opgericht in september 1895 als een financieringsgroep met speciale aandacht voor het tram- en omnibusbedrijf, begon vanaf de jaren 1897-1898 te onderhandelen met diverse Antwerpse trambedrijven met het oog deze samen te smelten. Doel was om tot een geëlectrificeerd net te komen.

Zo werden in 1899 alle bestaande bedrijven - behalve de lijn Varkensmarkt-Merksem - overgenomen. Om dit alles in goede banen te leiden richtte de Compagnie Mutuelle in mei 1899 een zusterbedrijf op dat zou instaan voor de verdere eenmaking en exploitatie: op 1 januari 1900 begon de Compagnie Générale des Tramways d’Anvers het eengemaakte net uit te baten. Dit werd langzamerhand ook geëlektrificeerd en uitgebreid.

De CGTA had een vergunning gekregen tot einde 1945. In 1921 diende de maatschappij een verzoek in om deze periode met tien jaar te verlengen. Voor het Ministerie van Landbouw leek dit in orde, ware het niet dat het Antwerpse stadsbestuur een negatief advies uitbracht.

Ondertussen had de CGTA op 7 mei 1926 de Antwerpsche Autobussen N.V. opgericht, dit om te kunnen meedingen naar nieuwe busconcessies.

Uiteindelijk stemde de CGTA er toch mee in om haar vergunning aan een nieuw op te richten maatschappij over te dragen. De CGTA werd omgevormd in Electrafina (Société financière et commerciale de Transport, d’Electricité et d’Industries S.A.). De gunningen werden overgedragen naar de Tramways d'Anvers.

De prehistorie van het Antwerpse tramvervoer

In Antwerpen reed de eerste paardentram uit op 25 mei 1873, dit tussen de Meirbrug en Berchem-kerk. Op korte termijn verleende het stadsbestuur concessies voor diverse lijnen, zodat in de loop der jaren diverse tram- en omnibusbedrijven ontstonden:

• Tramways Anversois : lijnen 1 St-Paulusplaats - Berchem Kerk, 2 Kipdorp-Turnhoutsepoort, 3 lijn over de Leien, 4 Wandelende Jood - Komedieplaats
• Tramways du Sud d’Anvers : Groenplaats-Hoboken
• Tramways Nationaux : Suikerrui-Warande
• Tramways Maritimes d’Anvers : Lange Beeldekensstraat-Gillisplaats
• Tramway du Nord d’Anvers : Varkensmarkt - Merksem Oude Bareel. Deze kwam nadien in handen van de NMVB, die ze aan een nieuw bedrijf doorverpachtte.
• Compagnie Anversoise des Tramways-Omnibus : Draakplaats-Van Schoonbekeplein
• Tramways Suburbains d’Anvers : St-Jansvliet - Berchem Dikke Mee
• S.A. Omnibus d’Anvers : Draakstraat-Grote Markt (deze lijn verliep in tegenstelling tot de bovenstaande lijnen niet via “rail”).
• S.A. des Trams-Omnibus : Borgerhout-Antwerpen (St-Michielskaai)

Bronnen:

  • Keutgens, E. (1980). De Antwerpse tram : van paardetram tot premetro 1873-1979. Antwerpen: MIVA.

Lees meer over:

Terug naar boven