De Mercedes-Benz O 405-familie

We schrijven begin jaren 1980 wanneer de Duitse minister van verkeer een project start om een nieuwe Duitse standaardbus te ontwikkelen. De VÖV-I types hadden immers hun beste dagen gekend. Mercedes had toen reeds twee prototypes in ontwikkeling : de Ü80 en de S80. Vanuit deze twee prototypes stelt Mercedes in 1983 zijn nieuwe standaardbus voor. Deze werd O 405 genaamd.

De productie begint vanaf 1984, en twee jaar later wordt ook een gelede versie, de O 405G, voorgesteld. Daarnaast werden ook interstedelijke versies, zoals de O 407 en O 408 ontwikkeld. Tenslotte sprong Mercedes-Benz in 1990 met de O 405N op de kar van de lagevloersbus.

Het typische kenmerk van de Mercedes O 405 is zijn platte vloer tot aan de middendeur, gevolgd door een lichte helling naar achter toe. De motor bevindt zich nabij de tweede deur onder de vloer. De O 405 komt zowel voor in een twee- als een driedeursversie.

Qua chassis kunnen we twee types onderscheiden. Het eerste werd geproduceerd tussen 1984 en het begin van de jaren 1990. Het chassis was voorzien van een Mercedes-Benz OM447h-motor met een kracht van 210 of 250pk en een Mercedes-Benz versnellingsbak. Optioneel vinden we ook een ZF 5HP500 of een Allison B300R terug.

De opvolger van dit chassis, dat in productie bleef tot in 2001, had een Mercedes-Benz OM447hA motor van 250pk. Er kon ook gekozen worden voor een model met OM447h-II of een model met intercooler (OM447hLA model, met turbo). Als versnellingsbak kon gekozen worden tussen een ZF 4HP500, 5HP500 of een Voith D864.3. Beide chassismodellen konden ook voorzien worden met een motor die aangedreven wordt op natuurlijk gas.

De O 405 in België

Nog meer dan de O 305 werd de O 405 een klein succesnummer in België.

Het overgrote deel van de O 405 die in België te vinden zijn, zijn van het type met twee deuren. Toch zijn er ook vier te vinden in een driedeursversie, deze waren in dienst bij Satracom (7561/7601) en Roquet (5061). Typisch voor de oudere reeksen is dat de deur nog niet volledig in glas uitgevoerd is.

Bij deze Wergifosse 760126 - hier al in TEC livrei - zijn de instaptredes duidelijk zichtbaar - Trois Ponts Gare SNCB.

760126

Voor zover we het kunnen terugvinden, was de Wergifosse (later Satracom) 760126 uit het bouwjaar 1984 de eerste Belgische O.405. Het model heeft vooral een groot succes gekend bij vele exploitanten van de De Lijn en de TEC, bij veel firma's vormde dit type de kern van het buspark, alhoewel er nu ook al meer recente modellen van EvoBus in dienst genomen worden. Veel O 405 kwamen België binnen als tweedehandsbus, waarbij ze meestal een Duitse oorsprong hebben.

P. Van Mullem 968149 - Diest Station.

968149

Midden jaren 2010 is de O 405 serieus op zijn retour.

TEC Namur-Luxembourg 4.209 - Namur Boulevard Isabelle Brunell.

4.209

Daarnaast waren en zijn er ook nog een aantal O 405 in dienst bij de TEC Henegouwen(reeks 3784-3785) en de TEC Namen-Luxemburg (reeks 4.200-4.210). Dit zijn tweedehandsbussen die afkomstig zijn van Duitse en Nederlandse bedrijven.

DB Traffic 440413 - Genk Europalaan.

440413

Er zijn natuurlijk ook altijd speciale gevallen, zoals de DB Traffic 440413, dit is een normale O 405 die echter uitgerust is met het front van een O 407.

De gelede versie: O 405G

Twee jaar na de lancering van de O 405 werd in 1986 ook een gelede versie voorgesteld. Deze werd als O 405G (G=Gelenkbus - gelede bus) gedoopt.

Het interieur van deze bus lijkt sterk op dat van de O 405, met een platte vloer tot aan de laatste deur, waarna de vloer licht helt naar achter toe. Ook heeft deze gelede bus de motor in de aanhanger zitten, waardoor deze de bus "duwt". Net als de O.405 werd dit model in de herfst van 2001 uit productie genomen. Ook van dit type werd door Mercedes-Benz een lagevloervariant ontwikkeld.

Staca 965426 - Wilsele Aarschotsesteenweg - © M. Reps.

965426

Staca was in 1988 het eerste Belgische bedrijf dat een Mercedes-Benz O.405G kocht. Dit werd de 965426, die nog in de oranje NMVB livrei geleverd werd.

Transports Penning 563403 - Arlon Avenue de la Gare.

563403

In totaal kwamen er maar een 25-tal O 405G in dienst, en dit meestal bij exploitanten van De Lijn en TEC. Veel van deze bussen hebben trouwens hun eerste leven ergens in Duitsland eropzitten. De O 405G komt zowel voor in een drie- als een vierdeursversie, maar in België treffen we enkel exemplaren van het eerste type aan. Ook hier hebben de oudere reeksen deuren die niet volledig uit glas bestaan.

Twee O 405G van SADAR vonden begin december 2004 hun weg naar Charleroi. Beide bussen werden begin 2006 toch door de TEC Charleroi aangekocht om reeks 7131-7132 te gaan vormen.

Ook hier vinden we een speciale uitvoering terug: de SADAR 763404 toont ons dat ook de O 405G uitgerust kan worden met het front van de O 407.

Autobus Liégeois 705405 - Liège Guillemins.

705405

Op het Mercedes-Benz O 405G-chassis werden ook een aantal zogenaamde « O 407G » gebouwd. Naast het front van de O 407 worden bij deze bussen de zitjes ook op podesten gemonteerd en is de instapdeur van het enkelbladstype. De Autobus Liégeois 705405 is hier een voorbeeld van.

De lagevloergeneratie: O 405N, O 405N2 en hun gelede varianten

In 1990 stelde Mercedes zijn bus met verlaagde vloer voor. Deze was gebaseerd op de O 405 en droeg de toepasselijke naam O 405N (N=Niederflurbus, verlaagde vloer). Deze versie wordt gekarakteriseerd door een lage instap en een vloer die pas na de achterdeur naar achter toe helt.

Door deze verlaagde vloer werden - in tegenstelling tot de O 405 - de zitjes op podesten gemonteerd. In deze versie werd ook de motor, die nog altijd achteraan de bus zat, een iets naar rechts opgeschoven om achteraan een derde deur mogelijk te maken bij de standaardversie, en een eventuele vierde deur bij de gelede versie.

Langs buiten is er geen enkel verschil te zien tussen de O 405 en O 405N, behalve dan de zwarte band die de hoogte van de vloer weergeeft langs buiten. Bij de O 405N is deze duidelijk een iets lager geplaatst dan bij de O 405.

Voyages Nicolay 401114 - Mons Boulevard Gendebien.

401114

De O 405N is in België niet sterk vertegenwoordigd : we vonden de 965249 en 965250, en later de 330362 bij STACA, de vroegere Cintra 441933 (nadien in dienst als schoolbus bij Satracom), 2 exemplaren bij Nicolay (nu reeds afgevoerd) en enkele exemplaren bij SADAR die in dienst van de Aseag reden.

O 405N2

In 1994 werd een licht gewijzigde variante van de O 405N voorgesteld : de O 405N2. Een verschil met de O 405N is dat de zitjes niet meer op podesten, maar rechtstreeks op de vloer gemonteerd zijn. Hierdoor werden de ramen tussen de eerste en tweede deur (en de equivalent langs de chauffeurszijde) verlaagd.

Bij de TEC Henegouwen waren er drie - tweedehands aangekochte - O 405N2 te vinden (reeks 3781-3783.

Verder vinden we nog een redelijk aantal O 405N2 - die meestal tweedehands aangekocht werden - in dienst van diverse exploitanten, zoals Dony Autobus, Cardona & Deltenre, Nicolay en SADAR. Bij deze laatste exploitant reden een aantal exemplaren in de kleurstelling van de Aseag rond.

SADAR 47 - Aachen Elisenbrunnen.

47

Bij Modern Toerisme waren twee O 405N2 in een driedeursversie in dienst.

O 405Ü, O 405NÜ

De O 405Ü is de interstedelijke uitvoering van de O 405 (Ü=Überlandaushührung = interstedelijk). Deze bus heeft de look van de O 405 mee, maar heeft het front van de O 407. Hierdoor zijn ook de zitjes iets luxueuzer uitgevoerd, en op podesten geplaatst. Er bestaat ook een uitvoering als NÜ : dit is een O 405N2 met het front van een O 407 en de verlaagde vloer van de O 405N2. In België vonden we van dit type slechts één voorbeeld terug : de 763167 bij SADAR.

SADAR 763167 - foto genomen tijdens een rondrit.

763167

O 405GN en O 405GN2

Naast de standaardlagevloersbus werd er ook een gelede versie ontwikkeld.

De O 405GN, waarvan het eerste exemplaar in 1992 van de band rolde, lijkt heel sterk op de gewone O 405G, het enige zichtbare verschil van buitenaf is de plaats van de zwarte band. Deze bevindt zich niet boven, maar "tussen" de assen van het voertuig. Binnenin is het verschil groter daar het hier om een lagevloerbus gaat. De motor is liggend langs achter in de aanhanger geplaatst. In de aanhanger gaat de vloer omhoog, zodat er een trede aanwezig is bij de derde (en eventueel vierde) deur.

De 441268 ging later over naar De Reys als 331221 - Vilvoorde Benoit Hanssenslaan.

331221

Een voorbeeld van dit type werd door Bronckaers in dienst gesteld als 441268, en is een tweedehandsje uit Duitsland.

De O 405GN volgde de evolutie van zijn standaardbroer om (in 1994) O 405GN2 te worden. Hij neemt ook dezelfde eigenschap over, t.t.z. het wegnemen van de podesten in de trekker. Hierdoor werd tussen de eerste en tweede deur de raamstijl verlaagd. Voor het overige zijn er geen noemenswaardige technische verschillen met de O 405GN.

De Morgenstond 440523 - Tongeren Zagerijstraat (Station).

440523

Van deze versie vinden we exemplaren terug bij diverse exploitanten. Het model werd samen met zijn standaardbroertje in 2001 uit productie genomen.

Lees meer over

Terug naar boven